Özel Eğitim Öğretmenliği

Özel Eğitim Öğretmenliği Bölümü Hakkında Bilgi

Özel Eğitim Öğretmenliği, diğerlerinden farklı durumlara sahip kişilerin eğitimlerinin verildiği çalışma alanıdır. Bu farklı durumlar, üstün zekâlılar, zihinsel engelliler, görme engelliler ve işitme engelliler olarak gruplandırılmaktadır. Aynı zamanda disleksi gibi öğrenme güçlüğü ve otizm gibi durumlara sahip kişilerin eğitiminde de özel eğitim yöntemleri kullanılmaktadır.

Üniversitelerin eğitim fakültelerine bağlı eğitimi verilen Özel Eğitim Öğretmenliği Bölümünün eğitim süresi 4 yıldır. 2016 yılından önce farklı programlarda ayrı ayrı eğitimi verilen bu özel durumların eğitimi, 2016 yılından sonra Özel Eğitim Öğretmenliği olarak tek bir çatıda toplanmıştır. Özel Eğitim Öğretmenliği daha hassas bir durum oluşturduğundan, diğer lisans öğretmenliklerine göre daha ciddi ve yoğun bir çalışma gerektirmektedir. Bu nedenle üniversitelerde verilen eğitimin kalitesi oldukça önemli olmaktadır.

Bu mesleği yapmak isteyenlerin, öğretim becerileri yüksek, iletişim beceriler güçlü, fiziksel ihtiyaç ve problemlerin farkına varabilen, ilk yardım konusunda ilgili, empati kurma becerisi yüksek, pozitif düşünebilen, gözlem yeteneği kuvvetli, güvenilir ve sabırlı kişiler olması çok önemlidir.

Özel Eğitim Öğretmenliği Bölümünde Hangi Dersler Okutuluyor?

Özel Eğitim Öğretmenliği Bölümünde ilk yıllarda eğitime giriş için temel dersler okutulmaktadır. Bu temel teorik dersler, Eğitime Giriş, Eğitim Psikolojisi, Zihin Yetersizliği Bozukluğu, Çocuk Gelişimi, Eğitim Felsefesi, Öğrenme Güçlüğü ve Özel Yetenek, İşitme ve Görme Yetersizliği dersleridir. 3. yarıyıldan itibaren temel derslerin daha üzerinde mesleki dersler verilmektedir. Bunlar, Erken Çocuklukta Özel Eğitim, Özel Eğitimde Bütünleştirme, İşaret Dili, Dil ve İletişim Becerilerinin Desteklenmesi, Braille Okuma ve Yazma, Türk Eğitim Sistemi, Özel Eğitimde Okuma ve Yazma, Matematik ve Sanatsal Beceriler, Aile, Oyun ve Müzik Eğitimi, Eğitimde Ahlak ve Etik gibi derslerdir.

  1. yarıyıldan itibaren verilmeye başlanan seçmeli dersler öğrencilerin ilgi alanlarına göre seçilmektedir. Bu seçmeli dersler, Çoklu Yetersizlik Eğitimleri, Otizm İçin Alternatif İletişim Yöntemleri gibi derslerdir.

Özel Eğitim Öğretmenliği Bölümünde staj uygulaması Mili Eğitim Bakanlığı’na bağlı resmi ve özel okullarda yapılmaktadır. Staj dönemi temel teorik derslerin uygulamaya dökülmesi açısından oldukça önemlidir.

Özel Eğitim Öğretmenliği Bölümünden Mezun Olanlar Ne İş Yapar?

Özel Eğitim Öğretmenleri hem kamuda hem de özel sektörde iş imkânlarına sahiptir. Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı eğitim kurumlarında, rehberlik araştırma merkezlerinde, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde istihdam sağlanmaktadır. Bu gibi kurumlarda Özel Eğitim Öğretmenleri, öğrencilere ihtiyaç duydukları konularda yardımcı olmak, öğrenciler ve müfredata göre ders plan hazırlamak, ihtiyaçlar doğrultusunda aileler ve diğer alanlardan yardımcı olabilecek uzmanlarla görüşmek, öğretim yöntem ve teknikleri geliştirmek ve uygulamak, ihtiyaçları gözlemlemek ve kaynak sağlamak gibi alanlarda görev almaktadırlar.

Kurumlar dışında, bu alanda donanımlı ve kendini geliştiren Özel Eğitim Öğretmenliği mezunları, işitme engeli bulunan kişiler için işaret dili ile iletişim kurulması gereken alanlarda çalışabilir, görme engelliler için belirli bakım evleri, huzurevleri gibi kurumlarda, onların yaşam kalitesini yükseltecek çeşitli alanlarda gönüllü öğretici ve eğitim danışmanı olarak görev alabilmektedirler.

Özel Eğitim Öğretmenliği Bölümü Mezunları Hangi Alanda Yüksek Lisans Yapabilir?

Özel Eğitim Öğretmenliği mezunları genellikle kendi alanları olan Özel Eğitim Ana Bilim Dalı’nda Zihinsel Engelliler, Görme Engelliler, İşitme Engelliler ve Üstün Zekâlılar gibi programlarda uzmanlaşabilmektedir. Özel Eğitim Öğretmenliği Ana Bilim Dalı’nda yüksek lisans yapan mezunlar Sosyal Becerilerin Değerlendirilmesi ve Desteklenmesi, Okuma ve Okuduğunu Anlamanın Desteklenmesi, Öğrenme Güçlüğü Alan Uygulamaları, Yazma Güçlükleri Alan Uygulamaları, Özel Eğitimde Aile Eğitimi, Zihin Yetersizliği ve Otizm, Zeka, Üstün Zeka ve Yaratıcılık Kuramları gibi dersleri seçebilmektedir.

Bu yüksek lisans programlarının ve derslerin temel amacı, problem çözmeye yönelik araştırma becerilerinin geliştirilmesi, disiplinler arası çalışmalar geliştirilmesi ve uygulanması, özel eğitim gerektiren öğrencilere bilgi ve beceri kazandırmaya yönelik stratejiler geliştirilmesi ve uygulanmasıdır.

Tezli ve tezsiz olmak üzere iki şekilde yüksek lisans programları sunan üniversitelerde tezli yüksek lisans eğitimi tez aşamasıyla birlikte 2 yıl sürmektedir. Tezsiz yüksek lisans programları genellikle eğitimde bütünleştirme uygulamaları adı altında yapılmakta olup, eğitim süreleri 1 yıl olmaktadır.

Özel Eğitim Öğretmenliği Bölümü Mezunları Ne Kadar Maaş Alıyor?

Özel Eğitim Öğretmenlerinin maaşları, Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı devlet okullarında ve özel eğitim merkezlerinde değişiklik göstermektedir. Devlet okullarında sözleşmeli veya kadrolu olarak çalışan Özel Eğitim Öğretmenleri maaşları ortalama aynı seviyede olup, 3500 civarındadır. Bu maaşlar haftalık 15 saat ders üzerinden belirlenerek, ekstra olan her ders için ayrı bir ücret maaşa eklenmektedir.

Yine Mili Eğitim Bakanlığı’na bağlı kurumlarda ücretli Özel Eğitim Öğretmenliği yapan kişilerin maaşları, yine ders başına verilen ücretlerle belirlenmektedir.

Özel eğitim merkezlerinde ya da rehabilitasyon merkezlerinde görev yapan Özel Eğitim Öğretmenlerinin maaşları, öğretmenlerin yeterliliklerine ve eğitim merkezinin çalıştırma şartlarına göre değişmektedir.

Ancak her iki kurumda çalışan Özel Eğitim Öğretmenleri, yapıla işe, verilen emeğe karşılık verilen ücretleri az bulmaktadır. Zira diğer öğretmenlik dallarıyla kıyaslandığında çok daha fazla emek gerektiren bir daldır.

Ayrıca kendini geliştiren kişiler hiçbir maddi karşılık beklemeden, tamamen gönüllü olarak bu işi yapabilmektedir. Özel Eğitim Öğretmenliği Bölümü mezunları genellikle para için bu mesleğin seçilmediğini, temel amacın para olmayıp, dezavantajlı ve özel eğitim gerektiren kişiler için faydalı olmayı misyon edindiklerini söylemektedir.